A Student Friendly Programme To Clean The School

By Lummini Gunathilaka

    A Student Friendly Programme To Clean The School

    About the Author

    Lummini Gunathilaka
    Teacher ගුරුවරියකි
    Kandy, LK
    1 Article Published
    Lummini Gunathilaka

    I work as a Teacher in the Pushpadana College, Katugastota, Sri Lanka. I have five years’ experience as a Science teacher in Sri Lankan schools. I have successfully completed Bachelor’s and Post Graduate Diploma in Education. My first work place is a Type 2 school in Hatton education zone in the Nuwala-eliya district. For my Diploma in Education course, I did my first action research. I like to conduct research that will help to enhance my knowledge as well as my practice as a teacher. In the field of research, I like to conduct action research as it can be applied in my professional teaching work. In the school teaching-learning process, we find various types of students. Some are talented, but some lack even the basic skills of writing or speaking appropriately. Therefore, we can increase their abilities using action research. I would like to develop a culture of research-based teaching and learning in my school.
    මම ශ්‍රී ලංකාවේ, කටුගස්තොට, පුෂ්පදාන විද්‍යාලයයේ ගුරුවරියක ලෙස සේවය කරමි. ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්වල විද්‍යා ගුරුවරියක ලෙස වසර පහක පළපුරුද්දක් මට ඇත. මම පළමු උපාධිය සහ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව සාර්ථක ව සම්පූර්ණ කර ඇත්තෙමි. මගේ පළමු සේවා ස්ථානය නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හැටන් අධ්‍යාපන කලාපයේ 2 වර්ගයේ පාසලකි. මගේ පශ්චාත් අධ්‍යාපන ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව සඳහා, මම පළමු ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණය කළෙමි. ගුරුවරියක ලෙස, මගේ දැනුම මෙන් ම මගේ ව්‍යවහාරය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාරී වන පර්යේෂණ කිරීමට මම කැමැත්තෙමි. පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයේ පර්යේෂණ අතරින් ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණ කිරීමට මම කැමැති වන්නේ, මගේ වෘත්තීය ඉගැන්වීමේ කාර්යයේ දී එකී පර්යේෂණ ක්‍රමය භාවිත කළ හැකි බැවිනි. පාසල් ඉගෙනුම් - ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලියේ දී අපට විවිධ වර්ගයේ සිසුහු හමු වෙති. සමහර සිසුන් දක්ෂ නමුත් සමහර සිසුන්ට නිසි ලෙස ලිවීමේ හෝ කතා කිරීමේ මූලික කුසලතා පවා නැත. ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණ භාවිතයෙන් අපට ඔවුන්ගේ හැකියා වැඩි කළ හැකි ය. මගේ පාසලේ පර්යේෂණ මත පදනම් වූ ඉගෙනුම් - ඉගැන්වීම් සංස්කෘතියක් සංවර්ධනය කිරීමට මම කැමැත්තෙමි.

    View Full Profile
    Share this project

    (කෙළින් ම සිංහල අනුවාදය වෙත යන්න.)

    Project Summary

    A pleasant environment contributes to a peaceful mind as well as success in education. A stress-free mind for students is facilitated by a pleasant school environment created by the students by cleaning the school environment before the commencement of the school day. That was the focus of the project reported in this paper. The school where I was first appointed as a teacher is located in a rural area in the Hatton Education Zone in the Nuwara Eliya District of Sri Lanka with 126 students including 60 primary students and 66 secondary students, and a staff of 21 teachers and one office assistant (Figure 1; Slide #2). The educational needs of the students living in the area are met by our school. Most of the school staff comes from Kandy and Gampola with the first bus arriving at the school around 7:40 am. Though the students who live close to the school reach school earlier, they start cleaning the school, under the direction of the teachers who arrive at school around 7:40. The school does not have a non-academic staff to clean the school. Prior to the project, students did not have the self-motivation to clean the school and surroundings, and they were very reluctant to clean up under the pressure of the principal and the teaching staff. In this unfavorable situation, it was not possible to start school on time. Thus, the action research was started with the objectives of inculcating positive attitudes in the students regarding the school environment which would in turn lead to a self-motivation to clean the school premises and thus contribute to creating an effective learning and teaching environment.

    Project Context

    Our school, which is a second-class school according to the classification of schools in Sri Lanka, is located among the fantastic beauties of nature in the Hatton education zone, Nuwara Eliya district. The school provides education to children from Grade one to thirteen, and co-curricular as well as extra-curricular activities are carried out. Many activities such as educational tours, exhibitions, various concerts, and student parliament are conducted in the school; learning and teaching activities are well organized and maintained in order to enhance the achievement level of the students. At the end of the year, students are evaluated according to their level of achievement (Figure 2; Slide #3). In my view as a teacher, self-motivation is necessary for an individual to perform a particular task, and when the task is done willingly, it is more successful. As I saw it, a well-planned programme was required in order to change the existing negative attitudes of the students regarding cleaning the school and the surroundings. My focus was on finding out the reasons for not keeping the environment clean and working out solutions and making arrangements to maintain it continuously. Most children live around the school and it only takes them as little as 10 minutes to get to school. Many children came to school early but were not interested in cleaning the school. Thus, the action research was started with the objective of inculcating self-motivation in students to keep the school and surroundings clean and then to  continue the initiative without the interference of the principal and the teachers.

    Research Goal, Method, and Outcome

    Background and Research Objectives

    A pleasant environment contributes to a peaceful mind and in turn contributes to an effective learning and teaching environment. The aim of education is to produce an integrated personality for students who then contribute to the society through their knowledge, skills and attitudes. Integrated personality is the result of good attitudes which in turn contributes to the healthy development of the society including schools  (Kodituwakku et al., 2006). For the present project it was necessary to prepare a student-friendly programme for cleaning the school and the surroundings in order to achieve a change in the attitudes of students towards their learning environment. It was obvious that a programme with orders and punishments would not be effective in securing the active participation of the students. Thus the aim of the action research was to create self-motivation in students regarding keeping the school and the surroundings clean.

    The objectives of the action research were: (1) To find out the reasons for not cleaning the school environment, (2) To identify the problems that arise in cleaning the school environment, (3) Preparation of a systematic program to clean the school environment, (4) Continuation of the program to clean the school environment, and (5) Creating self-motivation in students to clean the school and the surroundings.


    Action research was used in the study (Kodituwakku,  Wijayakoon, & Samarawickrama, 2017; Sethunga, 2009).  Data were collected through observations, informal interviews, class meetings, parents’ meetings, discussions among teachers, and photographs. 

    Observations: The time of arrival of the students to the school and the ways the time was spent after the arrival of the students were observed. The ways the students were already involved with cleaning the school and its surroundings also were observed (Figure 3; Slide #4).

    Informal Interviews: Informal discussions and interviews with the students regarding cleaning went on in different occasions. Five-minute discussions were conducted daily, especially when the students came to the science laboratory for their studies on science. Different views on various problems and difficulties encountered in cleaning were presented by the students. Among them the important points were represented by the following excerpts: “Teacher, these guys do not come early to sweep.”; “Today we had to sweep the class. They had to clean the outside.”; “No brooms to sweep. No ekel brooms.”; “Our ekel broom was taken by force.”; and “The prefects are there only to criticize.”  (Note: The Coconut Ekel Broom is a 100% eco-friendly product that is used to clean gardens, sidewalks, decks and any kind of surface whether it is wet or dry. For centuries people in tropical countries have been using the Ekel Broom to bundle fallen branches of trees and sweep their outdoor surface. Coconut Ekel Broom is a cleaning tool in between a corn broom and a rake and is made out of the midrib of coconut leaves. https://www.coconutcoirsrilanka.com/products-coir/broom) (Figure 4; Slide #5).

    Class Meetings: The principal discussed cleaning in all class meetings, and it was emphasized as a compulsory task. Furthermore, the existing issues about cleaning were inquired about and it was highlighted that the issues would be monitored constantly. In other words, while students were informed again that their participation in cleaning was required, their concerns about participation were listened to and were acted upon as the project continued.

    Parent meetings: Parent meetings were conducted once a term for each class and enhancing the students’ achievement is highly focused on in these meetings. Issues like cleaning the school, conducting “Shramadana” (Note: The Sinhala word “Sharamadana” refers to events performed by people voluntarily. At schools in Sri Lanka, parents and community members participate to clean the school or to develop a building or to provide facilities or cook foods for the children voluntarily), controlling dengue and providing a continuous water supply to the school also are discussed in these meetings. Parent comments about the school environment were noted during the meetings.

    Staff meetings: Much attention was paid to cleaning the school and surroundings in the discussions at the staff meetings. The teachers were instructed to monitor the cleaning frequently and to motivate the students to use the “garbage bag” (Figure 5; Slide #6).  

    Prior activities before the intervention

    It was observed that although the responsibility for cleaning was given to both primary and secondary sections, the students in the secondary section avoided cleaning. Therefore, the 66 students of the secondary section were selected as the target group for the action research project. 


    Step 1: Gathering information from students. Students’ comments were collected regarding cleaning the school. Comments included:

    • “We don’t like cleaning” is the idea of students in upper classes.
    • Some other students commented, “We don’t sweep at home either.”
    • “Clothes get dirty when cleaning.”
    • “It is disgusting to touch the garbage.”
    • “There is no water to clean the toilets.”
    • “There is no equipment to clean the toilets.”
    • “No equipment for cleaning.”

    According to the above data, the following should be the base for the future progress of the action research: (1) Students’ attitudes about cleaning should be addressed; (2) Parents should be guided to involve their children in the normal daily activities at home; (3) Students should be convinced that the cleanliness of the environment is as important as personal hygiene; (4) The need for a continuous water supply for the school; and (5) The equipment required for cleaning should be rearranged and properly maintained. A plan for intervention was drawn up based on the facts identified in the first step. Attempts were made to make a difference in students’ attitudes. In particular, the importance of cleanliness of the environment as well as personal hygiene was constantly emphasized through friendly discussions. 

    Step 2: Obtaining a continuous water supply to the school. The school is supplied with water from water spring. The spring is located on a hilltop in a forest, and there is a considerable distance from the spring to the school. Therefore, many pipes had been used to transport water; however, pipes were constantly damaged during the rainy season. The following steps were taken to address the pipe issue: (1) With the help of parents, a separate new plumbing system was set up to provide water to the school; (2) The area used to repair the plumbing system was thoroughly cleaned; (3) The pipes were glued together to prevent damage to the pipes; and (4) Parents from different classes were given the responsibility for monitoring the plumbing system and surroundings on a daily basis (two parents per day at the class level). 

    Step 3: Repair and proper maintenance of equipment required for cleaning. In consultation with the teachers in charge of the classes, the necessary equipment for cleaning was prepared at the class level and safe places were set up to keep the tools and equipment at the class level. A broom and an ekel broom for each class were arranged, and a special place in the classroom was set to store them. In addition, the mamoties (Note: a mammoty, a Tamil word, is a special type of garden hoe common in India and Sri Lanka. The mammoty’s blade is about four times as large as the average garden hoe. In Sinhala, it is called Udalla. “Mann” in Tamil means earth or soil and “Vetti” refers to a cutter, https://en.wikipedia.org/wiki/Mammoty (Figure 6; Slide #7). and other equipment necessary for cleaning were kept locked in the school storage room for use when necessary. Furthermore, in the discussions held with the parents, they were encouraged to involve the children in day-to-day household duties. 


    Though there was no obvious change in student attitudes by the first intervention, it was evident that the students were concerned about their personal hygiene. The lesser concern for cleaning the school and its surroundings was obvious as well. But the parents’ dedication to their duty was noticeable. Their dedication in turn paved the way to have a continuous water supply for the school (Figure 7; Slide #8). Though a start was made in providing the necessary cleaning tools at the class level, some further obstacles were noted, including some classes continuing to avoid cleaning and a lack of space to store equipment in classrooms. 


    The ideas of the teachers were collected as the data for the second intervention. The following main points were made:

    1. Concerns about lower contribution of the students in the upper classes for cleaning. 
    2. Avoiding cleaning by giving false excuses.
    3. Students do not follow the procedures practiced in the school for garbage disposal (There is a separate place to put the garbage in the school. It is prohibited to use ice cream packets and polythene (e.g., plastic bag) in the school; if students use them, they have to put them into their own garbage bag.
    4. Even though all the students in the school had been given a “garbage bag”, they throw garbage in the drawers of the desks.

    There was also dissatisfaction within the teaching staff regarding the ignorance of the students of upper grades about the cleaning of the school. Accordingly, there was a need for changes at a number of levels.

    To address the needs, the following steps were taken:

    1. Discussions of the issues with the teaching staff headed by the principal.
    2. Use of a flexible approach to the students to increase their involvement in cleaning.
    3. Admire the work of students participating in cleaning.
    4.  Avoid being aggressive towards the students.
    5. Take steps to motivate the use of the garbage bag.
    6. Take action to obtain more active involvement from the teachers who lived and boarded close by the school.
    7. Active participation of the prefects for monitoring the cleaning.
    8. Allocating places for teachers to supervise, and making the teachers aware of the schedule.
    9. Change cleaning locations of the students from time to time
    10. Get the assistance of parents to clean the places that are difficult for the students to clean. 


    The results of the second intervention are explained below:

    1. Increasing the existing contribution of the teachers in the process of cleaning the school.

              Teachers became more interested in the cleaning activities of the school. The school environment is related to the teaching-learning process, and teachers understand that the teacher role also can be enlightened based on the school environment. Hence teachers became more concerned about clean classrooms and the overall school environment.   

    1. Establishing a more efficient prefects’ board in the school.

              The prefects were enlightened based on the supervision style of the teachers to work in a flexible way with the students to get maximum participation by highlighting them as examples before the students. Places were separated for the prefects and students to clean and they came to the school earlier in order to clean their places. A separate register was maintained to record the arrival time and the departure time of the prefects and students. As a result the complaints regarding the prefects on negligence were reduced.  

    1. Making a difference in the attitudes of students towards cleaning the school and its surroundings.

               Students became more concerned about the cleanliness of the school and their classrooms, and they began to participate in the cleaning activities more willingly. Since teachers began to emphasize the importance of the cleanliness of individual life systems and related places (e.g., home, school, public places such as bus stand, and playground), students began to show more concern about the cleaning process.


    The Third Intervention built on the previous two. The following steps were taken in developing and implementing a continuous program to keep the school and its surroundings clean.

    1. Preparation of a compost pit as a small cultivation tower (Figure 8; Slide #9) for composting by collecting decomposing garbage collected at the school.
    2. Use of organic manure obtained from the compost pit. This small tower to develop compost manure was built using items taken from a coconut tree.
    3. Stop the further use of polythene in the school; the students were asked to bring their lunch in a lunch box and this was supervised by the teachers.
    4. Preparation of a model cultivation ground for the school (Figure 9; Slide #10). As a component of a good school environment, a separate place for cultivation of vegetables was developed. In this area students were able to grow different vegetables and take the harvest home for family use.
    5. Keeping parents well informed and thus gaining ongoing parental support for the changes. 


    1. A compost pit was prepared as planned.
    2. Gradually, the school and its surroundings were cleaned more successfully.
    3. The school’s cultivation tower was more successful than previously.
    4. Supervision of this process was entrusted by the Principal to the Deputy Principal and the teaching staff. The maximum cooperation of these staff became a crucial part of the success of the project. 


    The aim of the fourth intervention was to arrange continuous voluntary “Shramadana” campaigns to keep the school and its surroundings clean. As our school is located in a rural area, most of the parents are self-employed and they are not government employees. Accordingly, this program was designed for one parent to participate in the Shramadana once a month, and the Shramadana work was limited to a short period of time (one and a half hours). This programme was planned and highly supported by the officials of the School Development Society which is also a voluntary body in a school. In Sri Lankan schools School Development Societies have been established with the participation of school principals, teachers, parents, old boys/girls, and community members to help school activities. The fourth intervention focused more attention on the cleanliness of classrooms and the overall orderliness and physical environment of a school.   


    Overall, parents were highly supportive of the actions taken through the interventions.  Continuous parental involvement in this programme was noticeable. The result has been a pleasant environment in the school. This has paved the way for another well-organized programme in the school (Figure 10; Slide #11). 


    1. The students’ involvement in the cleaning increased and they did it with greater self-motivation. Students were more concerned about the environment and they spent time to grow plants and vegetables and water the plants willingly.
    2. The students began to act as if it was their responsibility to clean the school.
    3. The school environment has been better maintained, and students’ complaints about the misbehavior of some students regarding the cleanliness of the school have been noted.  
    4. The learning-teaching process at the school has benefitted by the more pleasant environment. It was evident through the increased daily attendance of the students and the greater active involvement of students in different aspects of school activities.


    1. A programme to clean a school should be planned considering developing student involvement through their own motivation. Based on the programme reported in this paper, student groups or classess are to be allocated specific areas of the school to clean on a daily basis. Classes with more students are to be given larger areas. The areas allocated for the classes should be changed from time to time.
    2. The students should be motivated to love the school’s physical environment with activities related to the environment.
    3. Programs that are designed to clean up the school environment should be developed and implemented in a student-friendly manner and with parent involvement.
    4. A pleasant school can be created in part by cleaning the school and the surrounding environment.
    5. The programme to clean the school should be continued and updated from time to time according to the needs.
    6. The cleaning of the school and its surroundings should be monitored daily. 


    Kodituwakku, G., Ratnayake, D.A.S.D., Susilawathi, S.A., Ranathunga, R.R., Dias, M.A.A.S., Munasinghe, M.A.P., & Nellihela, V. (2006) Schools for the child: Child sensitive good practices in Sri Lankan schools. EIU Experiential Learning Programme. Maharagama, Sri Lanka: National Institute of Education and Seoul: APCEIU. 

    Kodituwakku, G., Wijayakoon, W.M.C., & Samarawickrama, D.Y.S. (2017) I am an action researcher: A guide for educational professionals. Educational Research Unit, North Western Provincial Department of Education, Sri Lanka (In Sinhala).

    Sethunga, P. (2009).  Action research for professional development: Guide for teacher educators and school teachers. Peradeniya: University of Peradeniya (In Sinhala).

    To cite this work, please use the following reference:

    Gunathilaka, L. (2021, November 19). A student friendly programme to clean the school. Social Publishers Foundation. https://www.socialpublishersfoundation.org/knowledge_base/a-student-friendly-programme-to-clean-the-school/

    Copyrighted by Creative Commons BY-NC-SA

    = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

    පාසල පිරිසිදු කිරීමේ ලා ශිෂ්‍ය මිතුරු වැඩසටහනක් ලුම්මිණි ගුණතිලක විසිනි

    ව්‍යාපෘති සාරාංශය

    සාමකාමී මනසකට මෙන් ම අධ්‍යාපන කටයුතුවල සාර්ථකත්වයට ප්‍රසන්න පරිසරයක් දායක වේ. පාසල ආරම්භ වීමට පෙර, පාසල් පරිසරය පිරිසිදු කිරීමෙන්, සිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ප්‍රසන්න පාසල් පරිසරයක් සිසුන්ට ආතතියෙන් තොර මනසකට උපකාර කරයි. මෙම ලිපියෙන් වාර්තා වන ව්‍යාපෘතියේ දී අවධානය යොමු වනුයේ ඒ පිළිබඳවයි. මා ප්‍රථම වරට ගුරුවරියක ලෙස පත්වීම් ලැබූ පාසල, ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හැටන් අධ්‍යාපන කලාපයේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක පිහිටියේ ය. ප්‍රාථමික සිසුන් 60ක් සහ ද්විතීයක සිසුන් 66ක් ඇතුළු ව ගුරුවරුන් 21 දෙනකුගෙන් සහ කාර්යාල කාර්ය සහායකවරියකගෙන් පාසල සමන්විත විය (1 වන රූපය; විනිවිදක #13). ප්‍රදේශයේ ජීවත් වන සිසුන්ගේ අධ්‍යාපන අවශ්‍යතා සපුරාලන්නේ අප පාසලෙනි. පෙරවරු 7.40 ට පමණ පාසලට පැමිණෙන පළමු බස් රථය පාසල අසලට ළඟා වේ. බොහෝ පාසල් ගුරුවරු මහනුවර සහ ගම්පොළ සිට පැමිණෙති. පාසලට ආසන්නයේ පදිංචි සිසුන් කලින් පාසලට පැමිණිය ද, පාසලට පැමිණෙන ගුරුවරුන්ගේ මග පෙන්වීම යටතේ ඔවුන් පාසල පිරිසිදු කිරීමට පටන් ගන්නේ 7.40ට පමණ ය. පාසල පිරිසිදු කිරීමට පාසලට අනධ්‍යන කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැත. ව්‍යාපෘතියට පෙර පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීමට සිසුන්ට ස්වයං පෙලඹවීමක් නො තිබූ අතර, විදුහල්පතිවරයාගේ සහ ආචාර්ය මණ්ඩලයේ බලපෑම් මත ඔවුහූ පිරිසිදු කිරීම් කටයුතු සිදු කරති. මෙම අහිතකර තත්ත්වය තුළ නියමිත වේලාවට පාසල ආරම්භ කිරීමට නො හැකි විය. මේ අනුව, පාසල් පරිසරය පිළිබඳ ව සිසුන් තුළ ධනාත්මක ආකල්ප ඇති කිරීමේ අරමුණින් මෙම ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණය ආරම්භ කරන ලද අතර එමගින් පාසල් පරිශ්‍රය පිරිසිදු කිරීමට ස්වයං අභිප්‍රේරණයක් ඇති වන අතර ම ඵලදායී ඉගෙනුම් හා ඉගැන්වීමේ පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට ද දායක වේ.

    ව්‍යාපෘති සන්දර්භ

    ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් වර්ගීකරණයට අනුව 2 වන වර්ගයේ පාසලක් වන අප පාසල නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හැටන් අධ්‍යාපන කලාපයේ සොබා දහමේ අපූරු සුන්දර පරිසරයක පිහිටා ඇත. පාසලේ පළමු ශ්‍රේණියේ සිට දහතුන් වන ශ්‍රේණිය දක්වා ශිෂ්‍යයන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දෙන අතර විෂය සමගාමී මෙන් ම විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් ද සිදු කෙරේ. අධ්‍යාපන චාරිකා, ප්‍රදර්ශන, විවිධ ප්‍රසංග සහ ශිෂ්‍ය පාර්ලිමේන්තුව වැනි බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් පාසල තුළ ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ; සිසුන්ගේ ජයග්‍රහණ මට්ටම ඉහළ නැංවීම සඳහා ඉගෙනුම් සහ ඉගැන්වීම් ක්‍රියාකාරකම් මනා ව සංවිධානය කර පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ. වසර අවසානයේ දී, සිසුන් ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණ මට්ටම අනුව ඇගයීමට ලක් කෙරේ (2 වන රූපය; විනිවිදක #14). ගුරුවරයකු ලෙස මගේ මතය අනුව, පුද්ගලයකුට යම් කාර්යයක් කිරීමට ස්වයං අභිප්‍රේරණය අවශ්‍ය වන අතර, එම කාර්යය  කැමැත්තෙන් කරන විට, එය වඩාත් සාර්ථක වේ. මා දුටු පරිදි පාසල සහ වටපිටාව පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිසුන් තුළ පවතින සෘණාත්මක ආකල්ප වෙනස් කිරීම සඳහා මනා සැලසුම් සහගත වැඩපිළිවෙළක් අවශ්‍ය විය. පරිසරය පිරිසිදු ව තබා නොගැනීමට හේතු සොයා බලා, ඒ අනුව විසඳුම් සකස් කර  ක්‍රියාත්මක කර, පරිසර පිරිසිදුකම අඛණ්ඩ ව පවත්වා ගෙන යාමට කටයුතු සම්පාදනය කිරීමට මගේ අවධානය යොමු විය. බොහෝ සිසුන් පාසල අවට ජීවත් වන අතර ඔවුන්ට පාසලට ඒමට ගත වන්නේ විනාඩි 10ක් වැනි කෙටි කාලයකි. බොහෝ සිසුන් වේලාසනින් පාසලට පැමිණිය ද පාසල පිරිසිදු කිරීමට උනන්දු වූයේ නැත. මේ අනුව, පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු ව තබා ගැනීමට සිසුන් තුළ ස්වයං අභිප්‍රේරණය ඇති කර, ඉන් පසු විදුහල්පතිවරයාගේ සහ ගුරුවරුන්ගේ මැදිහත් වීමකින් තොර ව, පරිසරය පිරිසිදු කිරීමට මුල පිරීමට ශිෂ්‍යයන්ට ස්වයං පෙලඹවීම ඇති කිරීමේ අරමුණින් ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණය ආරම්භ කරන ලදී.

    ර්යේෂණ ඉලක්කය, ක්‍රමය සහ ප්‍රතිඵල

    පසුබිම සහ පර්යේෂණ අරමුණු

    ප්‍රසන්න පරිසරයක් සාමකාමී මනසකට දායක වන අතර අනෙක් අතට ඵලදායී ඉගෙනුම් සහ ඉගැන්වීමේ පරිසරයක් සඳහා ද දායක වේ. අධ්‍යාපනයේ පරමාර්ථය වන්නේ තමන්ගේ දැනුම, කුශලතා සහ ආකල්පවලින් සමාජයට දායක වන ලෙස සිසුන්ගේ සමෝධානිත පෞරුෂය බිහි කිරීමයි.  සමෝධානිත පෞරුෂය යනු යහපත් ආකල්පවල ප්‍රතිඵලයක් වන අතර එය පාසල් ඇතුළු සමාජයේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සංවර්ධනයට දායක වේ (කොඩිතුවක්කු සහ වෙනත් අය, 2006). වත්මන් ව්‍යාපෘතිය සඳහා සිසුන්ගේ ඉගෙනුම් පරිසරය පිළිබඳ ආකල්පවල වෙනසක් ඇති කිරීම සඳහා පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීම සඳහා ශිෂ්‍ය හිතකාමී වැඩසටහනක් සකස් කිරීම අවශ්‍ය විය. සිසුන්ගේ සක්‍රීය සහභාගීත්වය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා නියෝග සහ දඬුවම් සහිත වැඩසටහනක් ඵලදායී නො වන බව පැහැදිලි ය. මේ අනුව ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණයේ අරමුණ වූයේ පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු ව තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිසුන් තුළ ස්වයං අභිප්‍රේරණයක් ඇති කිරීමයි.

    ක්‍රියාමූලික ප¾යේෂණයේ අරමුණු වූයේ: (1) පාසල් පරිසරය පිරිසිදු නොකිරීමට හේතු සෙවීම, (2) පාසල් පරිසරය පිරිසිදු කිරීමේ දී ඇති වන ගැටලු හඳුනා ගැනීම, (3) පාසල පිරිසිදු කිරීම සඳහා ක්‍රමානුකූල වැඩපිළිවෙළක් සකස් කිරීම, (4) පාසල් පරිසරය පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන අඛණ්ඩ ව පවත්වා ගෙන යාම, සහ (5) පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීමට සිසුන් තුළ ස්වයං අභිප්‍රේරණයක් ඇති කිරීම ය.


    අධ්‍යයනයේ දී ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණ ක්‍රමය භාවිත කරන ලදී (කොඩිතුවක්කු, විජයකෝන්, සහ සමරවික්‍රම, 2017; සේතුංග, 2009). නිරීක්ෂණ, අවිධිමත් සම්මුඛ සාකච්ඡා, පන්ති රැස්වීම්, දෙමාපියන්ගේ රැස්වීම්, ගුරුවරුන් අතර සාකච්ඡා සහ ඡායාරූප මගින් දත්ත රැස් කරන ලදී.

    නිරීක්ෂණ: සිසුන් පාසලට පැමිණෙන වේලාව සහ සිසුන් පැමිණීමෙන් පසු කාලය ගත කළ ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන ලදී. පාසල සහ එහි වටපිටාව පිරිසිදු කිරීම සඳහා සිසුන් දැනටමත් සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරය ද නිරීක්ෂණය කරන ලදී (3 වන රූපය; විනිවිදක #15).

    අවිධිමත් සම්මුඛ සාකච්ඡා: පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිසුන් සමඟ අවිධිමත් සාකච්ඡා සහ සම්මුඛ සාකච්ඡා විවිධ අවස්ථාවල දී සිදු විය. විශේෂයෙන් ම සිසුන් විද්‍යාව විෂයය ඉගෙනුමට විද්‍යාගාරයට පැමිණෙන විට දිනපතා මිනිත්තු පහක් මේ ගැන සාකච්ඡා කෙරිණි. පිරිසිදු කිරීමේ දී ඇති වන විවිධ ගැටලු සහ දුෂ්කරතා පිළිබඳ ව සිසුන් විසින් විවිධ අදහස් ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒවා අතරින් වැදගත් කරුණු පහත සඳහන් උද්ධෘතවලින් නිරූපණය විය: “ගුරුතුමනි, මේ අය අතු ගාන්න කලින් එන්නේ නැහැ.”; “අද අපිට පන්තිය අතු ගාන්න වුණා. ඔවුන්ට පිටත පිරිසිදු කිරීමට සිදු විය.”; “අතුගාන්න කොසු නැහැ. ඉදල් නැත.”; “අපේ ඉදල ළමයෙක් බලෙන් අරන් ගියා.”; සහ “විවේචනය කිරීමට පමණයි ශිෂ්‍ය නායකයන් සිටින්නේ.” (සටහන: ඉදල යනු 100%ක් පරිසර හිතකාමී නිෂ්පාදනයක් වන අතර එය උද්‍යාන, පදික වේදිකා, තට්ටු සහ තෙත් හෝ වියළි ඕනෑ ම මතුපිටක් පිරිසිදු කිරීමට භාවිත කරයි. සියවස් ගණනාවක් පුරා ඝර්ම කලාපීය රටවල මිනිස්සු ඉදල භාවිත කරති. පොල් ගස්වලින් වැටුණු අතු, මිටි ලෙස බැඳ සකසක ඉදලින් එළිමහන අතු ගාන්නට හැකි ය. ttps://www. coconutcoirsrilanka.com/products-coir /broom) (4 වන රූපය; විනිවිදක #16).

    පන්ති රැස්වීම්: සියලු ම පන්ති රැස්වීම්වල දී පිරිසිදු කිරීම පිළිබඳ ව විදුහල්පතිවරයා සාකච්ඡා කළ අතර, එය අනිවාර්ය කාර්යයක් ලෙස අවධාරණය කරන ලදී. තව ද, පවිත්‍ර කිරීම සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු පිළිබඳ ව ද විමසා බැලූ අතර, එම ගැටලු පිළිබඳ ව නිරන්තර අවධානය යොමු කරන බව ද මෙහි දී අවධාරණය කෙරිණි. වෙනත් වචනවලින් කිව හොත්, පිරිසිදු කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සහභාගිත්වය අවශ්‍ය බව සිසුන්ට නැවත නැවත දැනුම් දෙන අතර, ඔවුන්ගේ සහභාගිත්වය පිළිබඳ ගැටලුවලට සවන් දී ව්‍යාපෘතිය දිගට ම කර ගෙන යාමට සැලසුම් කරන ලදී.

    දෙමාපිය රැස්වීම්: එක් එක් පන්තිය සඳහා වාරයකට වරක් දෙමාපිය රැස්වීම් පවත්වනු ලබන අතර මෙම රැස්වීම්වල දී සිසුන්ගේ ජයග්‍රහණ ඉහළ නැංවීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කෙරේ. පාසල පිරිසිදු කිරීම, “ශ්‍රමදාන” පැවැත්වීම වැනි ගැටලු (සටහන: “ශ්‍රමදාන” යන සිංහල වචනයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසුන් ස්වේච්ඡාවෙන් කරන ක්‍රියාකාරකම් ය. ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්වල, පාසල පිරිසිදු කිරීමට හෝ ගොඩනැගිල්ලක් සංවර්ධනය කිරීමට හෝ පහසුකම් සැපයීමට හෝ ආහාර පිසීමට දෙමාපියන් සහ ප්‍රජාව ස්වෙච්ඡාවෙන් සහභාගි වෙති.), ඩෙංගු මර්දනය සහ පාසලට අඛණ්ඩ ජල සැපයුමක් ලබා දීම පිළිබඳ ව ද මෙම රැස්වීම්වල දී සාකච්ඡා කෙරේ. රැස්වීම්වල දී පාසල් පරිසරය පිළිබඳ දෙමාපියන්ගේ අදහස් ද අවධානයට ලක් විය.

    ගුරු මණ්ඩල රැස්වීම්: ගුරු මණ්ඩල රැස්වීම්වල දී පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ලදී. පිරිසිදු කිරීම නිතර නිරීක්ෂණය කිරීමට සහ “කසළ බෑගය” භාවිත කිරීමට සිසුන් පෙලඹවීමට ගුරුවරුන්ට උපදෙස් දෙන ලදී (5 වන රූපය; විනිවිදක #17).

    මැදිහත් වීමට පෙර පූර්ව ක්‍රියාකාරකම්

    පවිත්‍ර කිරීමේ වගකීම, ප්‍රාථමික හා ද්විතීයක අංශ දෙකට ම පැවරුණ ද ද්විතීයක අංශයේ සිසුන් පිරිසිදු කිරීමෙන් වැළකී සිටින බව නිරීක්ෂණය විය. එබැවින් ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණ ව්‍යාපෘතියේ ඉලක්ක කණ්ඩායම ලෙස ද්විතීයක අංශයේ සිසුන් 66 දෙනා තෝරා ගන්නා ලදී.

    පළමු මැදිහත් වීම

    1 වන පියවර: සිසුන්ගෙන් තොරතුරු රැස් කිරීම. පාසල පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිසුන්ගේ අදහස් එක්රැස් කරන ලදී. සිසුන් දැක්වූ අදහස් අතර,

    • “අපි පිරිසිදු කිරීමට කැමති නැහැ” යනු ඉහළ පන්තිවල සිසුන්ගේ අදහසයි.
    • තවත් සමහර සිසුන් අදහස් දැක්වූයේ, “අපි ගෙදරත් අතු ගාන්නේ නැහැ.”
    • “පිරිසිදු කිරීමේ දී ඇඳුම් අපිරිසිදු වේ.”
    • “කසළ ඇල්ලීම පිළිකුල් සහගතයි.”
    • “වැසිකිළි සුද්ද කරන්න වතුර නෑ.”
    • “වැසිකිළි පිරිසිදු කිරීමට උපකරණ නැහැ.”
    • “පිරිසිදු කිරීම සඳහා උපකරණ නොමැත.”

    ඉහත දත්තවලට අනුව, ක්‍රියාමූලික පර්යේෂණයේ අනාගත ප්‍රගතිය සඳහා පහත සඳහන් කරුණු පදනම් විය යුතු ය: (1) පිරිසිදු කිරීම පිළිබඳ සිසුන්ගේ ආකල්පවලට ආමන්ත්‍රණය කළ යුතු ය; (2) නිවසේ සාමාන්‍ය දෛනික කටයුතුවලට තම දරුවන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට දෙමාපියන්ට මග පෙන්විය යුතු ය; (3) පරිසරයේ පිරිසිදුකම පුද්ගලික සනීපාරක්ෂාව තරම් ම  වැදගත් බව සිසුන්ට ඒත්තු ගැන්විය යුතු ය; (4) පාසල සඳහා අඛණ්ඩ ජල සැපයුමක අවශ්‍යතාව; සහ (5) පිරිසිදු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ නැවත සකස් කර නිසි ලෙස නඩත්තු කළ යුතු ය. පළමු පියවරේ දී හඳුනා ගත් කරුණු මත මැදිහත් වීම සඳහා සැලැස්මක් සකස් කරන ලදී. ඒ අනුව සිසුන්ගේ ආකල්පවල වෙනසක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරන ලදී. විශේෂයෙන් ම පරිසරයේ පිරිසිදුකම මෙන් ම පුද්ගල සනීපාරක්ෂාව පිළිබඳ වැදගත්කම, සුහද සාකච්ඡා මගින් නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කෙරිණි.

    2 වන පියවර: පාසලට අඛණ්ඩ ජල සැපයුමක් ලබා ගැනීම. පාසලට ජලය සපයනු ලබන්නේ දිය උල්පතෙනි. වනාන්තරයක කඳු මුදුනක ජල උල්පත පිහිටා ඇති අතර, වනයේ සිට පාසලට සැලකිය යුතු දුරක් ඇත. එම නිසා, ජලය ලබා ගැනීම සඳහා බොහෝ පයිප්ප භාවිත කර ඇත; කෙසේ වෙතත්, වැසි සමයේ දී නලවලට නිරන්තරයෙන් හානි විය. නල ගැටලුව විසඳීම සඳහා පහත සඳහන් පියවර ගන්නා ලදී: (1) දෙමාපියන්ගේ සහාය ඇති ව පාසලට ජලය සැපයීම සඳහා වෙන ම නව ජල නල පද්ධතියක් සකස් කරන ලදී; (2) ජලනල පද්ධතිය අලුත්වැඩියා කිරීමට භාවිත කරන ලද ප්‍රදේශය හොඳින් පිරිසිදු කර තැබීම; (3) පයිප්පවලට හානි වැළැක්වීම සඳහා පයිප්ප එකට ඇලවීම සහ (4) විවිධ පන්තිවල දෙමාපියන්ට දිනපතා ජල නල පද්ධතිය සහ වටපිටාව නිරීක්ෂණය කිරීමේ වගකීම පැවරී ඇත (පන්ති මට්ටමින් දිනකට දෙමාපියන් දෙදෙනකු).

    3 වන පියවර: පිරිසිදු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ අලුත්වැඩියා කිරීම සහ නිසි පරිදි නඩත්තු කිරීම. පන්ති භාර ගුරුවරුන් සමඟ සාකච්ඡා කර, පිරිසිදු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ පන්ති මට්ටමින් සකස් කරන ලද අතර, මෙවලම් සහ උපකරණ තබා ගැනීමට පන්ති මට්ටමින් ආරක්ෂිත ස්ථාන සකස් කරන ලදී. සෑම පන්තියකට ම කොස්සක් සහ ඉදලක් සකස් කර තිබූ අතර ඒවා ගබඩා කිරීමට පන්ති කාමරයේ විශේෂ ස්ථානයක් සකසා තිබුණි. මීට අමතර ව, උදලු (mamoties) (සටහන: mammotty යනු දෙමළ වචනයකි. ඉන්දියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ බහුල ව දක්නට ලැබෙන, විශේෂයෙන් බිම්වල වැඩට ගන්නා උපකරණයකි. මැමෝටි නම් උදැල්ලේ තලය සාමාන්‍ය වත්තක වැඩට ගන්නා  උදැල්ල මෙන් හතර ගුණයක් පමණ විශාල ය. සිංහලෙන් එය හැඳින්වෙන්නේ උදැල්ල ලෙස ය. දෙමළ භාෂාවෙන් “Mann” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පොළොව හෝ පස වන අතර “Vetti” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කපනයයි. https://en.wikipedia.org/wiki/Mammoty (6 වන රූපය; විනිවිදක #18) සහ පිරිසිදු කිරීමට අවශ්‍ය අනෙකුත් උපකරණ තබා ඇත. අවශ්‍ය විටෙක ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට හැකි වන සේ පාසලේ ගබඩා කාමරයට අගුලු දමා ඇත. එමෙන් ම දෙමාපියන් සමඟ පැවැත්වූ සාකච්ඡාවල දී එදිනෙදා ගෙදර දොරේ වැඩකටයුතුවලට දරුවන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට ඔවුන් දිරිමත් කරන ලදී.

    පළමු මැදිහත් වීමේ ප්‍රතිඵල

    පළමු මැදිහත් වීමෙන් ශිෂ්‍ය ආකල්පවල පැහැදිලි වෙනසක් සිදු නො වුණ ද, සිසුන් තම පෞද්ගලික සනීපාරක්ෂාව ගැන සැලකිලිමත් වූ බව පෙනී ගියේ ය. පාසල සහ ඒ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීම කෙරෙහි ඇති අඩු සැලකිල්ල ද පැහැදිලි විය. එහෙත් දෙමාපියන් තම යුතුකම වෙනුවෙන් කළ කැප වීම කැපී පෙනුණි. ඔවුන්ගේ කැප වීම පාසල සඳහා අඛණ්ඩ ජල සැපයුමක් ඇති කිරීමට මග පෑදී ය (7 වන රූපය; විනිවිදකය #19).  පන්ති මට්ටමින් අවශ්‍ය පිරිසිදු කිරීමේ මෙවලම් ලබා දීම ආරම්භ කළ ද, ඇතැම් පන්ති අඛණ්ඩ ව පිරිසිදු කිරීමෙන් වැළකී සිටීම සහ පන්තිකාමරවල උපකරණ ගබඩා කිරීමට ඉඩකඩ නොමැතිකම ඇතුළු තවත් බාධා කිහිපයක් මතු විය.

    දෙවන මැදිහත් වීම

    දෙවන මැදිහත් වීම සඳහා, දත්ත ලෙස ගුරුවරුන්ගේ අදහස් එකතු කරන ලදී. එහි දී පහත ප්‍රධාන කරුණු ඉදිරිපත් කරන ලදී.

    1. පිරිසිදු කිරීම සඳහා ඉහළ පන්තිවල සිසුන්ගේ අඩු දායකත්වය පිළිබඳ ව සැලකිලිමත් වීම.
    2. බොරු නිදහසට කරුණු දක්වමින් පිරිසිදු කිරීමෙන් වැළකීම.
    3. කසළ බැහැර කිරීම සඳහා පාසලේ ක්‍රියාත්මක වන ක්‍රියා පටිපාටි සිසුහූ අනුගමනය නො කරති (පාසලේ කුණු දැමීමට වෙන ම ස්ථානයක් ඇත. පාසල තුළ අයිස්ක්‍රීම් පැකට් සහ පොලිතින් (උදා: ප්ලාස්ටික් බෑග්) භාවිත කිරීම තහනම් ය; සිසුන් ඒවා භාවිත කරයි නම්, ඔවුන්ට ඒවා ඔවුන්ගේ ම කුණු බෑගයට දැමිය යුතු ය.
    4. පාසලේ සියලු ම සිසුන්ට “කුණු මල්ලක්” ලබා දී තිබුණ ද, ඔවුහූ මේසවල ලාච්චුවලට කුණු විසි කරති.

    පාසල පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉහළ ශ්‍රේණිවල සිසුන්ගේ නොදැනුවත්කම පිළිබඳ ව ද ආචාර්ය මණ්ඩලය තුළ නොසතුටක් ඇති විය. ඒ අනුව මට්ටම් ගණනාවක වෙනස්කම් අවශ්‍ය විය.

    එකී අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා, පහත පියවර ගන්නා ලදී:

    1. විදුහල්පතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ගුරු මණ්ඩලය සමඟ ගැටලු සාකච්ඡා කිරීම.
    2. පිරිසිදු කිරීම සඳහා සිසුන්ගේ සහභාගිත්වය වැඩි කිරීම සඳහා නම්‍යශීලී ප්‍රවේශයක් භාවිත කිරීම.
    3. පිරිසිදු කිරීමට සහභාගි වන සිසුන්ගේ කාර්යය අගය කිරීම.
    4. සිසුන් කෙරෙහි ආක්‍රමණශීලී වීමෙන් වැළකීම.
    5. කසළ බෑගය භාවිතය දිරිමත් කිරීමට පියවර ගැනීම.
    6. පාසලට ආසන්න ව පදිංචි ව සිටි සහ තාවකාලික නවාතැන්වල සිටින ගුරුවරුන්ගෙන් වඩාත් සක්‍රීය දායකත්වයක් ලබා ගැනීමට කටයුතු කිරීම.
    7. පිරිසිදු කිරීම සහ අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා ශිෂ්‍ය නායකයින්ගේ සක්‍රීය සහභාගිත්වය ලබා ගැනීම.
    8. ගුරුවරුන්ට අධීක්‍ෂණය කිරීමට ස්ථාන වෙන් කිරීම, කාලසටහන පිළිබඳ ව ගුරුවරුන් දැනුවත් කිරීම.
    9. සිසුන් පිරිසිදු කරන ස්ථාන වරින් වර වෙනස් කිරීම.
    10. සිසුන්ට පිරිසිදු කිරීමට අපහසු ස්ථාන පිරිසිදු කිරීමට දෙමාපියන්ගේ සහාය ලබා ගැනීම.

    දෙ වන මැදිහත් වීමේ ප්‍රතිඵල

    දෙවන මැදිහත් වීමේ ප්‍රතිඵල පහත විස්තර කෙරේ:

    1. පාසල පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ දී ගුරුවරුන්ගේ දැනට පවතින දායකත්වය වැඩි වීම.

    පාසලේ පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතුවලට ගුරුවරු වැඩි උනන්දුවක් දැක්වූහ. පාසල් පරිසරය ඉගැන්වීම්-ඉගෙනීමේ ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වන අතර පාසල් පරිසරය මත පදනම් ව ගුරු භූමිකාව ද ප්‍රබුද්ධ කළ හැකි බව ගුරුවරු තේරුම් ගනිති. එබැවින් පිරිසිදු පන්ති කාමර සහ සමස්ත පාසල් පරිසරය පිළිබඳ ව ගුරුවරු වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූහ.

    1. පාසල තුළ වඩාත් කාර්යක්ෂම ශිෂ්‍ය නායක මණ්ඩලයක් පිහිටුවීම.

    සිසුන් සමඟ නම්‍යශීලී ව කටයුතු කරන  ගුරුවරුන්ගේ අධීක්ෂණ ශෛලිය, උදාහරණ ලෙස ශිෂ්‍ය නායකයන්ට පෙන්වන ලදී. එමගින්, ශිෂ්‍ය නායක නායිකාවන්, ශිෂ්‍යයන් ඉදිරියේ නිදසුන් ලෙස හුවා දක්වමින්, උපරිම ශිෂ්‍ය සහභාගිත්වය ලබා ගැනීම සඳහා කටයුතු කරන ලදී. ශිෂ්‍ය නායකයින්ට සහ සිසුන්ට පිරිසිදු කිරීමට ස්ථාන වෙන් කර තිබූ අතර ඔවුන් තම ස්ථාන පිරිසිදු කිරීමට කලින් පාසලට පැමිණියහ. ශිෂ්‍ය නායක නායිකාවන් පැමිණීමේ වේලාව සහ පිටත් ව යන වේලාව සටහන් කිරීම සඳහා වෙන ම ලේඛනයක් පවත්වා ගෙන යන ලදී. ඒ නිසා ශිෂ්‍ය නායක නායිකාවන්ගේ නොසැලකිලිමත්කම පිළිබඳ පැමිණිලි අඩු විය.

    1. පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිසුන්ගේ ආකල්පවල වෙනසක් ඇති කිරීම.

    පාසලේ සහ තම පන්තිකාමරවල පිරිසිදුකම ගැන සිසුන් වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූ අතර ඔවුහූ පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතුවලට වඩාත් කැමැත්තෙන් සහභාගී වීමට පටන් ගත්හ. තනි පුද්ගල ජීවන පද්ධතිවල සහ ඒ ආශ්‍රිත ස්ථානවල (උදා: නිවස, පාසල, බස් නැවතුම් පොළ, ක්‍රීඩා පිටිය වැනි පොදු ස්ථාන) පිරිසිදුකමේ වැදගත්කම ගුරුවරුන් අවධාරණය කිරීමට පටන් ගත් හෙයින් සිසුහූ පිරිසුදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ගැන වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වීමට පටන් ගත්හ.

    තුන් වන මැදිහත් වීම

    තුන් වන මැදිහත් වීම, පෙර මැදිහත් වීම් දෙක මත ගොඩ නගා ඇත. පාසල සහ ඒ අවට පරිසරය පිරිසිදු ව තබා ගැනීම සඳහා අඛණ්ඩ වැඩපිළිවෙළක් සකස් කර ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී පහත පියවර ගන්නා ලදී.

    1. පාසලේ එකතු වන දිරාපත් වන කසළ එකතු කර කොම්පෝස්ට් කිරීම සඳහා කොම්පෝස්ට් වළක් සකස් කිරීම (8 වන රූපය; විනිවිදක #20).
    2. කොම්පෝස්ට් වළෙන් ලබා ගන්නා කාබනික පොහොර භාවිතය. කොම්පෝස්ට් පොහොර භාවිත කර කුඩා ඉඩක පහසුවෙන් වගා කළ හැකි බෝග වගා කිරීම සඳහා කුඩා වගා කුළුණක් සකස් කිරීම. මෙම කුඩා වගා කුළුණ ඉදි කර ඇත්තේ පොල් ගසකින් ලබා ගත් ද්‍රව්‍ය භාවිත කරමිනි.
    3. පාසල තුළ තවදුරටත් පොලිතින් භාවිතය නතර කිරීම; සිසුන්ට දිවා ආහාරය පෙට්ටියක දමා ගෙන එන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර එය ගුරුවරුන් විසින් අධීක්ෂණය කරන ලදී.
    4. පාසල සඳහා ආදර්ශ වගා බිමක් සකස් කිරීම (9 වන රූපය; විනිවිදක #21). හොඳ පාසල් පරිසරයක අංගයක් ලෙස එළවළු වගාව සඳහා වෙන ම ස්ථානයක් නිර්මාණය විය. මෙම ප්‍රදේශයේ සිසුන්ට විවිධ එළවළු වගා කිරීමටත් එම අස්වැන්න පවුලේ ප්‍රයෝජනය සඳහා නිවෙස් වෙත ගෙන යාමටත් හැකි විය.
    5. දෙමාපියන් හොඳින් දැනුම්වත් කිරීම සහ එමගින් වෙනස්කම් සඳහා අඛණ්ඩ ව දෙමාපියන්ගේ සහාය ලබා ගැනීම.

    තුන්වන මැදිහත් වීමේ ප්‍රතිඵල

    1. සැලසුම් කළ පරිදි කොම්පෝස්ට් වළක් සකස් කරන ලදී.
    2. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් පාසල සහ ඒ අවට වඩාත් සාර්ථක ව පිරිසිදු කරන ලදී.
    3. පාසලේ වගා කුළුණ පෙරට වඩා සාර්ථක විය.
    4. මෙම ක්‍රියාවලියේ අධීක්‍ෂණය විදුහල්පතිවරයා විසින් නියෝජ්‍ය විදුහල්පතිනියට සහ ආචාර්ය මණ්ඩලයට භාර දෙන ලදී. මෙම කාර්ය මණ්ඩලයේ උපරිම සහයෝගය, ව්‍යාපෘතියේ සාර්ථකත්වයේ තීරණාත්මක අංගයක් බවට පත් විය.

    සිව් වන මැදිහත් වීම

    සිව්ව න මැදිහත් වීමේ අරමුණ වූයේ පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු ව තබා ගැනීම සඳහා අඛණ්ඩ ස්වේච්ඡා “ශ්‍රමදාන” ව්‍යාපාර සංවිධානය කිරීමයි. අපේ පාසල ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇති නිසා බොහෝ දෙමාපියන් ස්වයං රැකියා කරන අය මිස ඔවුන් රජයේ සේවකයෝ නොවෙති. ඒ අනුව එක් දෙමාපියකුට මසකට වරක් ශ්‍රමදානයට සහභාගි වීමට හැකි වන පරිදි මෙම වැඩසටහන සැලසුම් කර තිබූ අතර, ශ්‍රමදාන කටයුතු කෙටි කාලයකට (පැය එක හමාරකට) සීමා විය. පාසලක ස්වේච්ඡා ආයතනයක් ද වන පාසල් සංවර්ධන සමිතියේ නිලධාරීන් විසින් මෙම වැඩසටහන සැලසුම් කර ඉහළ සහයෝගයක් ලබා දෙන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්වල පාසල් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා උපකාර කිරීම සඳහා පාසල් විදුහල්පතිවරුන්, ගුරුවරුන්, දෙමාපියන්, ආදි ශිෂ්‍යයින් සහ ප්‍රජා සාමාජිකයින්ගේ සහභාගිත්වයෙන් පාසල් සංවර්ධන සමිති පිහිටුවා ඇත. සිව් වන මැදිහත් වීම මගින් පන්ති කාමරවල පිරිසිදුකම සහ පාසලක සමස්ත ක්‍රමවත් බව සහ භෞතික පරිසරය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන ලදී.

    හතර වන මැදිහත් විමේ ප්‍රතිඵල 

    සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල, මැදිහත් වීම්වලින් ගනු ලැබූ ක්‍රියාමාර්ග සඳහා දෙමාපියන්ගේ ඉහළ සහයෝගයක් ලැබිණි. මෙම වැඩසටහන සඳහා දෙමාපියන්ගේ අඛණ්ඩ මැදිහත් වීම කැපී පෙනුණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පාසල තුළ ප්‍රසන්න පරිසරයක් නිර්මාණය වී ඇත. මෙය පාසලේ තවත් හොඳින් සංවිධානය වූ වැඩසටහනකට මග පෑදී ඇත (10 වන රූපය; විනිවිදක #22).


    1. පිරිසිදු කිරීම සඳහා සිසුන්ගේ සහභාගිත්වය වැඩි වූ අතර ඔවුහූ එය වැඩි ස්වයං අභිප්‍රේරණයකින් සිදු කළහ. සිසුන් පරිසරය ගැන වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූ අතර ඔවුන් කැමැත්තෙන් පැල හා එළවළු වගා කිරීමටත් පැලවලට වතුර දැමීමටත් කාලය ගත කළහ.
    2. පාසල පිරිසිදු කිරීම තම වගකීමක් සේ සලකා සිසුන් කටයුතු කරන්නට විය.
    3. පාසල් පරිසරය වඩාත් හොඳින් නඩත්තු කර ඇති අතර, පාසලේ පිරිසිදුකම සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් සිසුන්ගේ නොමනා හැසිරීම් පිළිබඳ ව සිසුන්ගේ පැමිණිලි සටහන් කර ඇත.
    4. පාසලේ ඉගෙනුම්-ඉගැන්වීමේ ක්‍රියාවලිය, වඩාත් ප්‍රසන්න පරිසරයෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන ඇත. සිසුන්ගේ දෛනික පැමිණීමේ වැඩි වීම සහ පාසල් ක්‍රියාකාරකම්වල විවිධ අංශ සඳහා සිසුන්ගේ වැඩි ක්‍රියාකාරී මැදිහත් වීම මගින් එය පැහැදිලි විය.


    1. තම අභිප්‍රේරණය මගින් ම පාසල පිරිසිදු කිරීමේ ශිෂ්‍ය සහභාගිත්වය වර්ධනය කිරීම සලකා, පාසලක් පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහනක් සැලසුම් කළ යුතු ය. මෙම පත්‍රිකාවේ වාර්තා කර ඇති වැඩසටහන මත පදනම් ව, ශිෂ්‍ය කණ්ඩායම් හෝ පන්තිවලට, දිනපතා පිරිසිදු කිරීම සඳහා පාසලේ නිශ්චිත ප්‍රදේශ වෙන් කර දිය යුතු ය. වැඩි සිසුන් සිටින පන්ති සඳහා, පිරිසිදු කිරීමට විශාල ප්‍රදේශ ලබා දිය යුතු ය. පන්ති සඳහා වෙන් කර ඇති ප්‍රදේශ කලින් කලට වෙනස් කළ යුතු ය.
    2. පරිසරය හා සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් සමඟ පාසලේ භෞතික පරිසරයට ආදරය කිරීමට සිසුන් පෙලඹවිය යුතු ය.
    3. පාසල් පරිසරය පිරිසිදු කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති වැඩසටහන්, ශිෂ්‍ය හිතකාමී ලෙස සහ දෙමාපියන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් සංවර්ධනය කර ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ය.
    4. පාසල සහ අවට පරිසරය පිරිසිදු කිරීම මගින් ප්‍රසන්න පාසලක් ද නිර්මාණය කළ හැකි ය.
    5. පාසල පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන අඛණ්ඩ ව කර ගෙන යා යුතු අතර අවශ්‍යතා අනුව වරින් වර යාවත්කාලීන කළ යුතු ය.
    6. පාසල සහ ඒ අවට පිරිසිදු කිරීම දිනපතා නිරීක්ෂණය කළ යුතු ය.

    ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

    Kodituwakku, G., Ratnayake, D.A.S.D., Susilawathi, S.A., Ranathunga, R.R., Dias, M.A.A.S., Munasinghe, M.A.P., & Nellihela, V. (2006) Schools for the child: Child sensitive good practices in Sri Lankan schools. EIU Experiential Learning Programme.

    කොඩිතුවක්කු, ජී., රත්නායක, ඩී.ඒ.එස්.ඩී., සුසිලාවතී, එස්.ඒ., රණතුංග, ආර්.ආර්., ඩයස්, එම්.ඒ.ඒ.එස්., මුණසිංහ, එම්.ඒ.පී., සහ නෙල්ලිහෙල, වී. (2006) පාසල ළමයා සඳහා ය: ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්වල ළමා සංවේදී යහපත් ව්‍යවහාර. EIU අත්දැකුම්වාදී ඉගෙනුම් වැඩසටහන. මහරගම, ශ්‍රී ලංකාව: ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය සහ සෝල්: APCEIU.

    කොඩිතුවක්කු, ජී., විජයකෝන්, ඩබ්ලිව්.එම්.සී., සහ සමරවික්‍රම, ඩී.වයි.එස්. (2017) මම ක්‍රියාමූලික ප¾යේෂකයෙක් වෙමි: අධ්‍යාපන වෘත්තිකයන් සඳහා මාර්ගෝපදේශයකි. අධ්‍යාපන පර්යේෂණ ඒකකය, වයඹ පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.

    සේතුංග, පී. (2009). වෘත්තීය සංවර්ධනය සඳහා කාර්යමූලික පර්යේෂණ: ගුරු අධ්‍යාපනඥයින් සහ පාසල් ගුරුවරුන් සඳහා මාර්ගෝපදේශය. පේරාදෙණිය: පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය.

    To cite this work, please use the following reference:

    Gunathilaka, L. (2021, November 19). A student friendly programme to clean the school. Social Publishers Foundation. https://www.socialpublishersfoundation.org/knowledge_base/a-student-friendly-programme-to-clean-the-school/

    Copyrighted by Creative Commons BY-NC-SA

    Back to Knowledge Base